In het nieuws: Essenziekte takelt bossen zuiderburen toe

In het nieuws: Essenziekte takelt bossen zuiderburen toe

Leeuwarder Courant 14 mei 2018

De essentaksterfte dwingt tot massale bomenkap in de bossen bij de Leeuwarder wijk Zuiderburen. Er komen zoveel mogelijk andere bomen voor terug.

Tienduizenden bomen zijn vanaf de jaren negentig rond Leeuwarden geplant in een poging om de stadsranden van serieuze bossen te voorzien. Denk aan het Leeuwarder Bos, maar ook de aanplant in Zuiderburen mag er inmiddels best wezen.

Daar, in het oude dorpsgebied van Hempens/Teerns staat inmiddels zo’n 100 hectare aan bospercelen, verdeeld over het Bos van Pylkwier en de Wiardaplantage. Een belangrijk deel hiervan bestaat uit essen. Ze zijn destijds uitgekozen, omdat ze goed groeien op kleigrond.

Toen had nog niemand gehoord van de essentaksterfte, een ziekte die vanaf 2010 uitgroeide tot epidemie in de Nederlandse kustprovincies. ,,Het is een schimmel die mogelijk uit Azië is overgekomen, hij trekt in het blad en dan via de bladsteel in het merg’’, zegt ‘gemeentelijk bomenman’ Pieter Douma. Wanneer de schimmel beet heeft, laten bomen hun takken vallen. Vaak gaan ze dood. Het probleem is gigantisch en een kuur ontbreekt.

Veiligheidsrisico’s

Met een alarmerende kaart in het dorpsblad van Hempens/Teerns toonde de gemeente dit voorjaar hoe zwaar de bossen van Zuiderburen zijn aangetast. Sowieso moet een jong bos op een gegeven moment worden uitgedund, maar inmiddels dwingen veiligheidsrisico’s hier nu ook toe, zegt Douma. ,,Zieke bomen kunnen omvallen.’’

,,De ziekte treft alleen het meest aangeplante type, de fraxinus excelsior”

De gemeente heeft op een rijtje gezet hoe groot de schade is. ,,We kijken bij essen of er nog kanshebbers zijn die het kunnen overleven. Als ze er goed uitzien, laten we ze staan. Op sommige stukken zien we nog verjonging van essenbos.’’ Daar wil de gemeente het nog even aanzien.

Overal in Nederland zoeken boombeheerders naar essen die de ziekte overleven. Hieruit zou een schimmelbestendige soort kunnen worden gekweekt.

Gelukkig is de gemeente in Zuiderburen zo verstandig geweest om ook andere bomen als eiken en haagbeuken in het groenplan op te nemen. In percelen met gemengde bomen krijgt het bos dus de kans om verder te groeien tot volwassen hoogte. Anders zou de hele bosontwikkeling overnieuw moeten.

In de gebieden waar gekapt wordt, zullen geleidelijk andere soorten bomen worden aangeplant. ,,De gekapte stammen laten we zoveel mogelijk liggen. Je krijgt daar beestjes, schimmels en paddenstoelen, dat is goed voor de natuur.’’ Weliswaar blijft de essentakschimmel woekeren in dit groenafval, maar deze ziekte zit toch al overal. Het opruimen van takken of blad helpt weinig, blijkt uit onderzoek.

Bos vernieuwen

,,We willen met omwonenden overleggen over de aanpak’’, zegt Douma. Ze kunnen ideeën aandragen om het vernieuwde bos aantrekkelijker te maken. Aanplant van bijvoorbeeld fruitbomen of cypressen kan het gebied een ander karakter geven. Ook over de aanleg van paden valt te praten.

Gelukkig worden lang niet alle essen in Leeuwarden bedreigd, zegt Douma: ,,De ziekte treft alleen het meest aangeplante type, de fraxinus excelsior. In de stad zijn ook andere rassen aangeplant en die hebben er minder last van.’’ Dat is een wijze les: gemeenten kunnen dus het beste veel verschillende boomsoorten en rassen aanplanten.

,,Dat doen we nu al’’, zegt Douma. De lindes die langs de Nieuwestad en het Schavernek staan, behoren bijvoorbeeld ook tot verschillende rassen. Zo wordt het risico beperkt dat alle bomen doodgaan als er weer een nieuwe ziekte uitbreekt.

%d bloggers liken dit: